وقتی تصمیم میگیرید برای تحصیل در آلمان اقدام کنید، پیدا کردن چند اسم دانشگاه سخت نیست. کافی است چند دقیقه سرچ کنید تا با اسم دانشگاههای معروف برلین، مونیخ، آخن، هامبورگ و دهها شهر دیگر روبهرو شوید.
مشکل اصلی از جایی شروع میشود که بخواهید بفهمید کدام دانشگاه و کدام Program واقعاً برای پرونده شما مناسب است.
ممکن است یک دانشگاه رتبه بسیار خوبی داشته باشد، اما رشته مورد نظر شما را ارائه نکند. ممکن است Program جذابی پیدا کنید ولی Transcript شما با واحدهای مورد نیازش هماهنگ نباشد. گاهی هم همه شرایط را دارید، اما Deadline متقاضیان بینالمللی گذشته یا مسیر Application با چیزی که تصور میکردید متفاوت است.
به همین دلیل انتخاب دانشگاه در آلمان بهتر است از «اسم دانشگاه» شروع نشود؛ باید از تناسب Program با شرایط شما شروع شود.
اگر هنوز تصویر کاملی از مسیر پذیرش، ویزا، تمکن مالی و ورود به آلمان ندارید، ابتدا راهنمای مهاجرت تحصیلی به آلمان را بخوانید و بعد برای ساخت لیست دانشگاهها برگردید.
اول دانشگاه پیدا کنیم یا Program؟
یکی از اشتباهات رایج در شروع مسیر این است که متقاضی ابتدا یک لیست از «بهترین دانشگاههای آلمان» درست میکند و بعد تلاش میکند از بین رشتههای همان دانشگاهها چیزی برای خودش پیدا کند.
این روش ممکن است تعداد زیادی Program مناسب را از دید شما مخفی کند.
فرض کنید کارشناسی مهندسی مکانیک دارید و برای Master به Robotics علاقهمند هستید. اگر فقط عبارت «بهترین دانشگاههای مکانیک آلمان» را جستوجو کنید، ممکن است Programهایی با عنوانهای زیر را نبینید:
- Robotics
- Mechatronics
- Automation
- Autonomous Systems
- Computational Engineering
- Control Engineering
درحالیکه بعضی از همین Programها ممکن است از نظر Curriculum بسیار بیشتر از یک Master عمومی مکانیک با هدف شما هماهنگ باشند.
قبل از سرچ دانشگاه چه چیزهایی را مشخص کنیم؟
قبل از باز کردن DAAD یا سایت دانشگاهها، یک Profile ساده برای جستوجوی خودتان بسازید.
| معیار | سؤالی که باید جواب بدهید | نمونه |
|---|---|---|
| مقطع | برای چه Degree اقدام میکنم؟ | Bachelor / Master / PhD |
| رشته اصلی | Background من چیست؟ | Mechanical Engineering |
| حوزه هدف | چه گرایشهایی را قبول دارم؟ | Robotics / Automotive / Energy |
| زبان | دوره انگلیسی، آلمانی یا هر دو؟ | English |
| Intake | Winter یا Summer؟ | Winter Semester |
| بودجه | حداکثر هزینه قابل قبول چقدر است؟ | Public / Low Tuition |
| شهر | محدودیت جغرافیایی دارم؟ | بدون محدودیت |
این مرحله ساده باعث میشود نتایج Search شما از همان ابتدا هدفمندتر شوند.
اگر هنوز درباره انتخاب مسیر انگلیسی یا آلمانی تصمیم نگرفتهاید، تحصیل به زبان آلمانی یا انگلیسی در آلمان میتواند قبل از ساخت لیست دانشگاهها به تصمیم شما کمک کند.
از کجا دانشگاهها و رشتههای آلمان را پیدا کنیم؟
برای جستوجوی Programها بهتر است کار را از منابع ساختاریافته شروع کنید، نه از لیستهای تصادفی وبلاگها.
دو منبع مهم برای این کار عبارتاند از:
این ابزارها برای پیدا کردن گزینهها بسیار مفید هستند؛ اما وقتی Program مناسب را پیدا کردید باید وارد سایت خود دانشگاه شوید.
چطور با DAAD دانشگاه مناسب پیدا کنیم؟
برای مثال فرض کنید شرایط شما این است:
- کارشناسی مهندسی مکانیک
- هدف: Master
- دوره انگلیسیزبان
- شروع در Winter Semester
- علاقه به Robotics و Mechatronics
در این حالت بهتر است چند Keyword مرتبط را جداگانه جستوجو کنید.
فقط به عبارت Mechanical Engineering اکتفا نکنید. Robotics، Mechatronics، Automation یا حوزههای نزدیک هم ممکن است Program مناسب شما را پیدا کنند.
چه اطلاعاتی را از هر نتیجه برداریم؟
در مرحله اول فقط اطلاعات پایه را وارد لیست اولیه کنید:
- نام دانشگاه
- نام دقیق Program
- Degree
- زبان
- شهر
- Semester شروع
- لینک صفحه رسمی Program
هنوز درباره اپلای تصمیم نگیرید.
مرحله بعد، بررسی Eligibility است.
Hochschulkompass چه کمکی میکند؟
Hochschulkompass متعلق به German Rectors' Conference است و اطلاعات دانشگاهها و Programهای آموزش عالی آلمان را جمعآوری میکند.
یکی از بخشهای مفید آن، وضعیت Admission است.
ممکن است کنار Program با حالتهایی مثل این روبهرو شوید:
- Without admission restriction
- Local admission restriction
- Nationwide admission restriction
- Selection procedure / qualifying examination
این اطلاعات به شما کمک میکند بفهمید Program از نظر ساختار پذیرش در چه گروهی قرار میگیرد.
چرا صفحه رسمی Program از همه مهمتر است؟
فرض کنید Program جذابی در یک Database پیدا کردید.
قدم بعدی باید پیدا کردن صفحه رسمی همان رشته در سایت دانشگاه باشد.
در آن صفحه دنبال بخشهایی با عنوانهای مشابه زیر بگردید:
- Admission Requirements
- Entry Requirements
- Application
- International Applicants
- Language Requirements
- Application Deadline
- Programme Structure
- Fees and Contributions
ممکن است دو Master در یک دانشگاه Requirementهای کاملاً متفاوتی داشته باشند.
بنابراین جملههایی مثل:
«دانشگاه X آیلتس 6.5 میخواهد.»
معمولاً بیش از حد کلی هستند.
سؤال درست این است:
«Program مشخص X در دانشگاه Y برای متقاضی با شرایط من چه مدرک زبانی میخواهد؟»
Requirements هر Program را چطور بررسی کنیم؟
| موضوع | دقیقاً چه چیزی را پیدا کنیم؟ |
|---|---|
| Previous Degree | چه مدرک یا رشته قبلی پذیرفته میشود؟ |
| Subject Relevance | رشته قبلی چقدر باید مرتبط باشد؟ |
| Grade | حداقل Grade یا شرط معدل وجود دارد؟ |
| Required Credits | چند واحد/ECTS در حوزههای مشخص لازم است؟ |
| Language | چه مدرک و چه Score پذیرفته میشود؟ |
| GRE / GMAT | آزمون اضافه لازم است؟ |
| Work Experience | سابقه کاری الزامی یا امتیازی است؟ |
| Portfolio | نمونهکار لازم است؟ |
| Motivation Letter | انگیزهنامه درخواست شده؟ |
| Deadline | تاریخ مخصوص Applicant شما چیست؟ |
| Application Method | Direct، uni-assist یا VPD؟ |
اگر برای Master اقدام میکنید، بهتر است در کنار این مقاله راهنمای کارشناسی ارشد در آلمان را هم بخوانید؛ چون تطابق رشته قبلی و واحدهای دانشگاهی در این مقطع اهمیت زیادی پیدا میکند.
اسم رشته قبلی کافی نیست؛ واحدهای تخصصی را هم ببینید
دو نفر ممکن است هر دو مدرک «مهندسی مکانیک» داشته باشند، اما دروس و تعداد واحدهای آنها یکسان نباشد.
یک Program میتواند از Applicant بخواهد در حوزههای مشخصی سابقه دانشگاهی داشته باشد؛ برای مثال:
- Mathematics
- Programming
- Statistics
- Mechanics
- Thermodynamics
- Control
پس اینکه اسم Bachelor شما به Master نزدیک است، بهتنهایی Eligibility را تضمین نمیکند.
روش عملی بررسی
- Requirement رسمی Program را باز کنید.
- موضوعات یا ECTSهای خواستهشده را استخراج کنید.
- ریزنمرات خودتان را کنار آن بگذارید.
- درسهای مرتبط را مشخص کنید.
- اگر موردی مبهم است، آن را در ستون Notes لیست دانشگاه ثبت کنید.
معدل چقدر در انتخاب دانشگاه مهم است؟
یکی از اشتباههای رایج این است که متقاضی دنبال یک عدد قطعی میگردد:
«با معدل ۱۵ کجا قبول میشوم؟»
اما Programها میتوانند ساختار متفاوتی داشته باشند.
ممکن است یک رشته:
- Minimum Grade مشخص داشته باشد؛
- علاوه بر Grade، واحدهای تخصصی را بررسی کند؛
- Selection Process داشته باشد؛
- یا بین Applicantهای واجد شرایط رقابت ایجاد کند.
پس در Shortlist فقط گزینههایی را قرار ندهید که دقیقاً روی مرز Minimum Requirement هستید.
لیست باید ترکیبی از گزینههای سختتر، متناسب و کمریسکتر باشد که پایینتر توضیح میدهیم.
زبان Program را چطور بررسی کنیم؟
اگر Program انگلیسی است، صفحه Language Requirements را باز کنید و ببینید چه مدارکی پذیرفته میشوند.
اگر آلمانی است نیز باید مدرک و سطح مورد قبول همان دانشگاه را بررسی کنید.
حتی بین دو Program یک دانشگاه ممکن است Requirement زبان متفاوت باشد.
اگر هنوز نمیدانید کدام مسیر برای شرایط شما منطقیتر است، راهنمای انتخاب بین تحصیل آلمانی و انگلیسی را ببینید.
Deadline را از روی یک تاریخ عمومی حدس نزنید
گاهی متقاضی یک تاریخ عمومی درباره ترم زمستان یا تابستان میبیند و آن را برای تمام دانشگاهها در نظر میگیرد.
درحالیکه Deadline میتواند بر اساس این موارد متفاوت باشد:
- Bachelor یا Master
- Winter یا Summer Semester
- EU یا Non-EU بودن Applicant
- Studienkolleg
- نوع Admission
- uni-assist
- VPD
هر Program که وارد لیست اولیه شد، Deadline آن را همان موقع ثبت کنید.
برای برنامهریزی کاملتر، مقاله ددلاین دانشگاههای آلمان را ببینید.
Direct، uni-assist یا VPD؟ روش اپلای را همان اول مشخص کنید
هنگام ساخت Shortlist یک ستون با عنوان Application Method داشته باشید.
ممکن است با یکی از این سناریوها روبهرو شوید:
- Application مستقیم در Portal دانشگاه
- ارسال Application از طریق uni-assist
- دریافت VPD و سپس اپلای در Portal دانشگاه
- فرایند متفاوت برای Applicantهای دارای مدارک خارجی
اگر Program مورد نظر از uni-assist استفاده میکند، راهنمای کامل uni-assist و VPD را بخوانید.
همچنین قبل از Submit نهایی باید Checklist مدارک همان Program را بسازید. مقاله مدارک لازم برای اپلای دانشگاه آلمان برای همین مرحله طراحی شده است.
Ranking دانشگاه چقدر اهمیت دارد؟
دیدن Ranking بد نیست.
اشتباه زمانی اتفاق میافتد که Ranking به تنها معیار تصمیم تبدیل شود.
فرض کنید بین دو Program انتخاب دارید:
| معیار | Program A | Program B |
|---|---|---|
| Ranking کلی دانشگاه | بالاتر | پایینتر |
| تطابق Curriculum با هدف شما | متوسط | عالی |
| Eligibility | مرزی | خوب |
| گرایش مورد علاقه | محدود | وجود دارد |
| هزینه شهر | بالا | مناسبتر |
در چنین شرایطی انتخاب Program A صرفاً به دلیل Ranking بالاتر لزوماً تصمیم بهتری نیست.
بهجای Ranking چه چیزهایی را ببینیم؟
- Curriculum
- Modules
- Specialisations
- Research Areas
- Industry Connections
- Internship Opportunities
- شهر و بازار کار مرتبط
هزینه و شهر دانشگاه را وارد تصمیم کنید
گاهی متقاضی تمام تمرکزش را روی Admission میگذارد و تازه بعد از گرفتن پذیرش متوجه میشود شهر مقصد از نظر مسکن یا Budget برایش انتخاب دشواری است.
برای هر گزینه حداقل این موارد را ثبت کنید:
- Tuition Fee احتمالی
- Semester Contribution
- هزینه تقریبی مسکن
- دسترسی به خوابگاه
- اندازه شهر
- فرصتهای کار دانشجویی
- وجود شرکتهای مرتبط با رشته
همچنین دولتی یا خصوصی بودن دانشگاه را با نوع Hochschule اشتباه نگیرید.
اگر بین این دو مسیر مردد هستید، مقایسه دانشگاه دولتی و خصوصی در آلمان را جداگانه بخوانید.
برای انتخاب دانشگاه یک Master Sheet بسازید
بعد از بررسی چند Program، اسمها، Deadlineها و Requirementها خیلی سریع با هم قاطی میشوند.
بهجای نگهداری اطلاعات در Bookmark، Telegram، Notes و چند فایل مختلف، یک Master Sheet بسازید.
| ستون | چه چیزی ثبت شود؟ |
|---|---|
| University | نام دانشگاه |
| Program | نام دقیق رشته |
| Degree | Bachelor / Master |
| Language | English / German |
| Intake | Winter / Summer |
| Deadline | تاریخ مخصوص Applicant شما |
| Previous Degree | رشتههای قبلی قابل قبول |
| Minimum Grade | شرط Grade در صورت وجود |
| Required Credits | ECTS یا حوزههای تخصصی |
| Language Requirement | مدرک + Score |
| Application Method | Direct / uni-assist / VPD |
| Extra Documents | CV / Motivation / GRE / Portfolio |
| Tuition | شهریه احتمالی |
| Semester Contribution | مبلغ اعلامشده |
| City | شهر |
| Program URL | لینک رسمی رشته |
| Priority | Reach / Match / Safer |
| Status | Research / Ready / Applied / Result |
| Notes | نکته یا ابهام مهم |
لیست را به Reach، Match و Safer تقسیم کنید
Reach
Programهایی که شرایط اولیه آنها را دارید، اما Admission رقابتیتر است یا Profile شما فاصله زیادی از Applicant ایدهآل ندارد.
Match
Programهایی که Background، Grade، Credits و سایر Requirements آنها با پرونده شما تطابق خوبی دارند.
Safer
گزینههایی که از نظر Requirements فاصله مطمئنتری دارید و Program همچنان برای هدف شما ارزشمند است.
هدف این تقسیمبندی پیشبینی دقیق نتیجه نیست؛ هدف این است که تمام Applicationهای شما روی یک سطح ریسک متمرکز نشوند.
برای چند دانشگاه در آلمان اپلای کنیم؟
اپلای برای ۲۰ دانشگاه الزاماً بهتر از اپلای برای ۸ یا ۱۰ گزینه دقیق نیست.
قبل از اضافه کردن هر Program به لیست نهایی، این پنج سؤال را بپرسید:
- آیا واقعاً Eligibility آن را دارم؟
- آیا Deadline آن را میرسم؟
- آیا مدارک لازم را میتوانم آماده کنم؟
- آیا هزینه Application و مسیر آن برایم منطقی است؟
- اگر فردا از این Program پذیرش بگیرم، واقعاً حاضر هستم آنجا تحصیل کنم؟
اگر پاسخ سؤال پنجم «نه» است، احتمالاً آن دانشگاه فقط برای زیاد شدن تعداد Application وارد لیست شده است.
اگر برای Bachelor دنبال دانشگاه هستیم چه فرقی دارد؟
برای متقاضی کارشناسی، فقط پیدا کردن Bachelor مناسب کافی نیست.
باید بررسی کنید مدرک تحصیلی قبلی شما از نظر ورود به Higher Education در آلمان چه وضعیتی دارد.
برخی متقاضیان ممکن است قبل از ورود به Bachelor به Studienkolleg نیاز داشته باشند.
اگر درباره این مرحله مطمئن نیستید، راهنمای Studienkolleg آلمان را بخوانید.
۱۰ اشتباه رایج در انتخاب دانشگاه آلمان
۱. انتخاب فقط براساس Ranking
رتبه بالا Requirement نامتناسب با پرونده شما را جبران نمیکند.
۲. بررسی دانشگاه بهجای Program
Admission Requirements را در سطح همان رشته بررسی کنید.
۳. اعتماد به وبلاگ یا پست شبکه اجتماعی
از آنها برای پیدا کردن ایده استفاده کنید، نه برای تصمیم نهایی Application.
۴. ندیدن Required Credits
مخصوصاً در Master میتواند یکی از عوامل اصلی عدم Eligibility باشد.
۵. اشتباه گرفتن Minimum Requirement با پذیرش
داشتن حداقل شرایط به معنی تضمین Admission نیست.
۶. ندیدن Deadline مخصوص Non-EU
تاریخ Applicantهای بینالمللی ممکن است متفاوت باشد.
۷. چک نکردن روش Application
Direct، uni-assist و VPD مسیرهای یکسانی نیستند.
۸. اپلای فقط برای اسمهای معروف
ممکن است Program مناسبتری در دانشگاه دیگری وجود داشته باشد.
۹. نادیده گرفتن شهر و Budget
Admission زمانی ارزشمند است که واقعاً امکان استفاده از آن را داشته باشید.
۱۰. ساختن یک لیست بزرگ بدون اولویت
Shortlist باید به شما برای تصمیمگیری کمک کند، نه اینکه خودش تبدیل به یک فایل شلوغ و گیجکننده شود.
کوییز: لیست دانشگاهت چقدر برای اپلای آماده است؟
۱. برای Programهایی که انتخاب کردهاید، Admission Requirements را از سایت رسمی دانشگاه خواندهاید؟
۲. آیا رشته قبلی و واحدهای Transcript خود را با Requirements مقایسه کردهاید؟
۳. Deadline و روش Application هر Program را ثبت کردهاید؟
۴. مدرک زبان مورد قبول و Minimum Score هر Program را چک کردهاید؟
۵. لیست شما از نظر شانس و واقعبینانه بودن متعادل است؟
هنوز برای اپلای زود است
لیست شما بیشتر شبیه یک لیست جستوجوی اولیه است تا Shortlist واقعی. قبل از آماده کردن مدارک، Requirements رسمی، Credits، زبان، Deadline و روش اپلای هر Program را ثبت کنید.
مسیر درست است، ولی لیست هنوز نیاز به تمیزکاری دارد
بخش مهمی از تحقیق را انجام دادهاید، اما احتمالاً چند جای خالی دارید. Programهایی که اطلاعات ناقص دارند مشخص کنید و قبل از Submit Application آنها را کامل بررسی کنید.
Shortlist شما به مرحله جدی رسیده
اگر اطلاعاتتان بهروز و از منابع رسمی گرفته شده باشد، لیست شما ساختار خوبی برای ورود به مرحله آمادهسازی مدارک و Application دارد. حالا روی Deadlineها و کیفیت هر پرونده تمرکز کنید.
چکلیست نهایی انتخاب دانشگاه در آلمان
| بررسی | انجام شد؟ |
|---|---|
| نام دقیق Program ثبت شده | □ |
| صفحه رسمی Program ذخیره شده | □ |
| رشته قبلی قابل قبول است | □ |
| Required Credits بررسی شده | □ |
| شرط Grade بررسی شده | □ |
| زبان تدریس مشخص است | □ |
| مدرک زبان و Score مشخص است | □ |
| Intake درست انتخاب شده | □ |
| Deadline دقیق ثبت شده | □ |
| Applicant Type درست بررسی شده | □ |
| Direct / uni-assist / VPD مشخص است | □ |
| مدارک اختصاصی Program مشخص است | □ |
| شهریه و Semester Contribution بررسی شده | □ |
| شهر و شرایط مالی بررسی شده | □ |
| Program در Reach / Match / Safer دستهبندی شده | □ |
جمعبندی؛ دانشگاه مناسب الزاماً معروفترین دانشگاه نیست
یک لیست اپلای خوب با سرچ «بهترین دانشگاههای آلمان» ساخته نمیشود.
انتخاب درست زمانی اتفاق میافتد که Program را از چند زاویه همزمان بررسی کنید:
- تناسب با رشته و Background شما
- Required Credits
- معدل و شرایط Academic
- زبان
- Deadline
- روش Application
- هزینه
- شهر
- محتوای واقعی Program
DAAD و Hochschulkompass میتوانند نقطه شروع جستوجو باشند؛ اما تصمیم نهایی را براساس صفحه رسمی همان Program بگیرید.
بعد همه گزینهها را در یک Master Sheet قرار دهید و آنها را به Reach، Match و Safer تقسیم کنید.
با این روش، انتخاب دانشگاه از یک تصمیم بر اساس اسم و Ranking به یک فرایند قابل بررسی و قابل مدیریت تبدیل میشود.
نمیدانی کدام دانشگاهها واقعاً به پرونده تو میخورند؟
رشته، معدل، سوابق تحصیلی و وضعیت زبانت را در GermanSit تکمیل کن تا مسیر اپلای بر اساس شرایط واقعی پرونده بررسی شود، نه براساس چند لیست عمومی اینترنتی.
شروع بررسی شرایطسؤالات متداول درباره پیدا کردن دانشگاه در آلمان
بهترین سایت برای پیدا کردن دانشگاه در آلمان چیست؟
DAAD و Hochschulkompass از منابع مناسب برای شروع جستوجوی Programهای دانشگاههای آلمان هستند. بعد از پیدا کردن گزینه مناسب، Requirements، Deadline و روش Application را در سایت رسمی همان Program بررسی کنید.
آیا باید فقط دانشگاههای معروف آلمان را انتخاب کنیم؟
خیر. Ranking یکی از معیارهاست، اما تطابق Program با سوابق شما، Curriculum، شرایط پذیرش، هزینه و هدف شغلی اهمیت زیادی دارند.
از کجا بفهمیم یک رشته با مدرک قبلی ما مرتبط است؟
Admission Requirements همان Program را بررسی کنید. مخصوصاً برای Master ممکن است دانشگاه علاوه بر عنوان رشته قبلی، تعداد مشخصی Credit یا سابقه تحصیل در موضوعات خاص را درخواست کند.
چطور بفهمیم یک دانشگاه برای معدل ما مناسب است؟
Minimum Grade و Selection Criteria همان Program را بررسی کنید. برای همه دانشگاههای آلمان یک معدل ثابت وجود ندارد و داشتن حداقل Grade نیز همیشه پذیرش را تضمین نمیکند.
برای اپلای آلمان چند دانشگاه انتخاب کنیم؟
عدد ثابتی وجود ندارد. مهمتر از تعداد، ساختن یک Shortlist متعادل از گزینههای Reach، Match و Safer است که Requirements همه آنها را واقعاً بررسی کرده باشید.
از کجا بفهمیم دانشگاه از uni-assist استفاده میکند؟
روش Application معمولاً در صفحه رسمی Program یا بخش International Applicants دانشگاه نوشته شده است. فرایند ممکن است Direct، از طریق uni-assist یا بهصورت دریافت VPD و سپس اپلای در دانشگاه باشد.
آیا Deadline همه دانشگاههای آلمان یکسان است؟
خیر. Deadline میتواند بر اساس دانشگاه، Program، Semester، مقطع، نوع Applicant و روش Application متفاوت باشد.
برای انتخاب دانشگاه، Ranking مهمتر است یا رشته؟
Ranking میتواند در مقایسه دانشگاهها مفید باشد، اما برای انتخاب تحصیلی بهتر است Program Fit، Curriculum، Eligibility و ارتباط دوره با هدف آینده شما وزن بیشتری داشته باشند.
اگر حداقل Requirements را داشته باشیم پذیرش قطعی است؟
خیر. در بسیاری از Programها داشتن حداقل Requirements فقط به این معنی است که پرونده شما واجد شرایط بررسی است. ظرفیت، Competition و Selection Process همچنان میتوانند روی نتیجه تأثیر بگذارند.
برای Bachelor هم همین روش انتخاب دانشگاه کاربرد دارد؟
بله، اما در Bachelor باید قبل از انتخاب نهایی بررسی کنید که مدرک تحصیلی قبلی شما امکان ورود مستقیم به دانشگاه را ایجاد میکند یا ممکن است به Studienkolleg نیاز داشته باشید.