ارشد در آلمان؛ از انتخاب رشته تا گرفتن پذیرش بدون سردرگمی

برای خیلی از متقاضیان ایرانی، تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان منطقی‌ترین نقطه ورود به سیستم دانشگاهی این کشور است؛ چون هم تعداد زیادی برنامه تخصصی وجود دارد، هم دوره‌های انگلیسی‌زبان در این مقطع بیشتر هستند و هم می‌توان ادامه تحصیل را به سابقه کارشناسی و مسیر شغلی قبلی وصل کرد.

اما پذیرش Master در آلمان فقط به این نیست که یک مدرک کارشناسی داشته باشید.

دانشگاه ممکن است دقیق بررسی کند:

• رشته کارشناسی شما چقدر مرتبط است
• چند واحد تخصصی گذرانده‌اید
• معدل شما چقدر است
• مدرک زبان دارید یا نه
• آیا سابقه کاری یا پژوهشی مرتبط دارید
• مدارک را از چه طریقی و تا چه تاریخی باید ارسال کنید

برای همین دو نفر با معدل مشابه ممکن است برای یک Master نتیجه متفاوتی بگیرند؛ چون Background تحصیلی و Requirements برنامه‌های هدفشان یکسان نیست.

در این راهنما کل مسیر تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان را از انتخاب رشته و بررسی Eligibility تا آماده‌سازی مدارک، اپلای، uni-assist، پذیرش و مراحل بعد از آن بررسی می‌کنیم.

اگر هنوز درباره کل مسیر مهاجرت، هزینه‌ها، ویزا و زندگی دانشجویی سؤال دارید، راهنمای مادر مهاجرت تحصیلی به آلمان را مطالعه کنید.

چرا کارشناسی ارشد در آلمان برای متقاضیان بین‌المللی جذاب است؟

کارشناسی ارشد در آلمان برای متقاضیانی مناسب است که می‌خواهند:

• در رشته قبلی خود تخصص بیشتری بگیرند
• وارد گرایش جدید اما مرتبط شوند
• رزومه بین‌المللی بسازند
• بعد از تحصیل وارد بازار کار آلمان شوند
• در ادامه برای دکتری یا مسیر پژوهشی اقدام کنند

یکی از مزیت‌های مهم این مقطع این است که تعداد زیادی برنامه International و English-taught وجود دارد؛ بنابراین برای بعضی رشته‌ها می‌توانید بدون تحصیل به زبان آلمانی وارد دانشگاه شوید.

البته این موضوع به معنی بی‌اهمیت بودن زبان آلمانی برای زندگی و کار نیست.

شرایط پذیرش کارشناسی ارشد در آلمان چیست؟

طبق اطلاعات رسمی uni-assist، برای درخواست Master در آلمان معمولاً باید یک دوره کارشناسی در حوزه مرتبط را با موفقیت تمام کرده باشید.

مدرک شما باید از دانشگاهی معتبر صادر شده و از نظر سطح تحصیلی معادل Bachelor آلمان باشد.

بعد از این مرحله، هر دانشگاه می‌تواند معیارهای اضافی خودش را تعیین کند، مثل:

• حداقل معدل یا Grade
• رشته یا گرایش قبلی
• تعداد واحدهای تخصصی
• مدرک زبان
• سابقه کارآموزی
• سابقه کاری
• Motivation Letter
• GRE یا آزمون دیگر در بعضی برنامه‌ها
• Deadline و فرمت مدارک

رشته کارشناسی چقدر باید با Master مرتبط باشد؟

این یکی از مهم‌ترین موضوعات پذیرش ارشد در آلمان است.

uni-assist توضیح می‌دهد که برای Master معمولاً باید یک دوره کارشناسی در رشته مرتبط را تمام کرده باشید.

اما «مرتبط» بودن همیشه به معنی یکسان بودن کامل عنوان رشته نیست.

مثلاً ممکن است:

• Mechanical Engineering → Automotive Engineering
• Computer Engineering → Data Science
• Electrical Engineering → Embedded Systems
• Industrial Engineering → Supply Chain Management

از نظر بعضی برنامه‌ها قابل قبول باشند.

در مقابل ممکن است تغییر بسیار شدید رشته با Academic Requirements برنامه جور درنیاید.

به همین دلیل دانشگاه معمولاً به عنوان مدرک بسنده نمی‌کند و Transcript شما را هم بررسی می‌کند.

برای کارشناسی ارشد آلمان چه معدلی لازم است؟

یک حداقل معدل عمومی برای همه Masterهای آلمان وجود ندارد.

بعضی برنامه‌ها حداقل Grade مشخص دارند و بعضی دیگر ارزیابی گسترده‌تری انجام می‌دهند.

ممکن است در صفحه رشته عباراتی مثل:

• Minimum German grade 2.5
• Grade 2.3 or better
• Above-average degree

ببینید.

در چنین شرایطی باید ببینید معدل شما بعد از تبدیل به سیستم آلمانی در چه وضعیتی قرار می‌گیرد.

برای بررسی کامل این موضوع، مقاله معدل لازم برای تحصیل در آلمان را مطالعه کنید.

چرا تعداد واحدهای تخصصی در پذیرش Master این‌قدر مهم است؟

این قسمت یکی از جاهایی است که خیلی از متقاضیان اشتباه می‌کنند.

ممکن است معدل خوبی داشته باشید اما برای برنامه خاصی واجد شرایط نباشید چون تعداد واحد لازم را نگذرانده‌اید.

مثلاً Master می‌تواند حداقل Credit مشخصی در حوزه‌هایی مثل:

• Mathematics
• Programming
• Statistics
• Mechanics
• Thermodynamics
• Economics
• Research Methods

بخواهد.

دانشگاه Transcript شما را بررسی می‌کند تا ببیند Background علمی لازم را دارید یا خیر.

برای کارشناسی ارشد آلمان چه مدرک زبانی لازم است؟

زبان مورد نیاز به زبان تدریس دوره بستگی دارد.

Master آلمانی‌زبان

برای برنامه‌های آلمانی‌زبان باید مدرک مورد قبول دانشگاه را ارائه کنید.

مدارکی مثل TestDaF، DSH و telc C1 Hochschule در بسیاری از دانشگاه‌ها مطرح هستند، اما دانشگاه تعیین می‌کند کدام مدرک و چه سطحی را قبول می‌کند.

Master انگلیسی‌زبان

برنامه‌های انگلیسی معمولاً IELTS، TOEFL یا مدرک انگلیسی دیگری می‌خواهند.

uni-assist هم تأکید می‌کند که بعضی Masterها انگلیسی‌زبان هستند و در این حالت ممکن است نیاز به آلمانی کم یا حتی صفر باشد.

اگر هنوز بین این دو مسیر مردد هستید، راهنمای تحصیل به زبان آلمانی یا انگلیسی در آلمان را ببینید.

آیا می‌شود کارشناسی ارشد را کاملاً به انگلیسی خواند؟

بله. تعداد زیادی برنامه International در مقطع Master به انگلیسی ارائه می‌شوند.

برای پیدا کردن آن‌ها می‌توانید از پایگاه‌های رسمی دانشگاه‌ها و دیتابیس DAAD استفاده کنید.

با این حال بهتر است فقط زبان کلاس را نبینید.

برای زندگی در آلمان، پیدا کردن کار دانشجویی و ورود به بازار کار بعد از فارغ‌التحصیلی، زبان آلمانی مزیت بسیار مهمی است.

آیا سابقه کاری برای پذیرش ارشد آلمان لازم است؟

برای همه Masterها سابقه کاری الزامی نیست.

اما بعضی برنامه‌ها:

• سابقه حرفه‌ای را Requirement قرار می‌دهند
• برای سابقه مرتبط امتیاز می‌دهند
• کارآموزی یا تجربه صنعتی می‌خواهند

اگر برنامه چنین شرطی ندارد، سابقه کاری باز هم می‌تواند رزومه شما را بهتر کند؛ مخصوصاً اگر چند سال Gap دارید.

برای متقاضیانی که چند سال از کارشناسی آن‌ها گذشته، تجربه کاری مرتبط کمک می‌کند مسیر بین Bachelor و Master منطقی‌تر دیده شود.

اگر درباره فاصله تحصیلی نگرانی دارید، مقاله گپ تحصیلی برای آلمان را مطالعه کنید.

مدارک لازم برای اپلای کارشناسی ارشد آلمان

uni-assist هم تأکید می‌کند که مدارک دقیق به دانشگاه و Course بستگی دارند و باید Requirements همان برنامه را بررسی کنید.

اپلای کارشناسی ارشد از طریق uni-assist

بعضی دانشگاه‌های آلمان Application دانشجویان بین‌المللی را از طریق uni-assist بررسی می‌کنند.

در این حالت معمولاً مراحل به شکل زیر است:

1. ساخت حساب در My assist
2. انتخاب دانشگاه و Program
3. تکمیل اطلاعات
4. آپلود مدارک
5. پرداخت هزینه بررسی
6. بررسی Eligibility توسط uni-assist
7. ارسال پرونده واجد شرایط به دانشگاه

اما uni-assist خودش دانشگاه نیست.

وظیفه آن بررسی اولیه مدارک و شرایط تعیین‌شده توسط دانشگاه است و تصمیم نهایی Admission با دانشگاه خواهد بود.

اپلای مستقیم دانشگاه یعنی چه؟

بعضی دانشگاه‌ها Application را مستقیماً در Portal خودشان دریافت می‌کنند.

در این حالت باید حساب دانشگاه بسازید و مدارک را در همان سامانه ارسال کنید.

ممکن است دانشگاه:

• تمام مراحل را خودش انجام دهد
• فقط VPD از uni-assist بخواهد
• Application کامل را از طریق uni-assist دریافت کند

پس روش اپلای را نباید حدس بزنید؛ صفحه رسمی Program مرجع اصلی شماست.

ددلاین کارشناسی ارشد در آلمان چه زمانی است؟

یک Deadline عمومی برای تمام دانشگاه‌ها وجود ندارد.

uni-assist هم اشاره می‌کند که Deadlineهای Master در بسیاری از موارد ممکن است از Bachelor زودتر باشند.

دانشگاه می‌تواند برای:

• Winter Semester
• Summer Semester
• دانشجوی EU
• دانشجوی Non-EU
• Application از طریق uni-assist

تاریخ‌های متفاوتی داشته باشد.

به همین دلیل بهتر است Deadlineها را در یک جدول شخصی ثبت کنید.

این کار احتمال جا انداختن Deadline یا اشتباه در روش ارسال را خیلی کاهش می‌دهد.

چطور برای ارشد دانشگاه‌های آلمان را انتخاب کنیم؟

یک Application List خوب فقط لیستی از معروف‌ترین دانشگاه‌ها نیست.

برای هر برنامه این موارد را بررسی کنید:

• Academic Requirements
• حداقل معدل
• Credits تخصصی
• زبان
• Deadline
• شهریه احتمالی
• شهر و هزینه زندگی
• تمرکز علمی Program
• بازار کار مرتبط

بهتر است دانشگاه‌ها را به سه گروه تقسیم کنید:

اگر هنوز درباره انتخاب حوزه تحصیلی تصمیم نگرفته‌اید، راهنمای بهترین رشته‌های تحصیلی برای مهاجرت به آلمان می‌تواند نقطه شروع خوبی باشد.

هزینه تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان چقدر است؟

در بسیاری از دانشگاه‌های دولتی برای تعداد زیادی از Masterهای Consecutive شهریه عمومی دریافت نمی‌شود، اما استثنا وجود دارد.

ممکن است هزینه‌های زیر داشته باشید:

• Semester Contribution
• شهریه بعضی دانشگاه‌ها یا ایالت‌ها
• هزینه زندگی
• بیمه
• خوابگاه
• حساب بلوکه و هزینه انتقال

برای برنامه‌ریزی مالی، مقاله هزینه زندگی دانشجویی در آلمان را مطالعه کنید.

برای تمکن مالی نیز راهنمای تمکن مالی ویزای تحصیلی آلمان را ببینید.

بعد از گرفتن پذیرش ارشد آلمان چه کار کنیم؟

بعد از دریافت Admission Letter، اول تمام شروط نامه را بررسی کنید.

موارد مهم:

• Deadline Enrollment
• شرط زبان باقی‌مانده
• Semester Contribution
• تاریخ شروع کلاس‌ها
• مدارک ثبت‌نام

بعد از آن وارد مراحل:

1. تمکن مالی
2. حساب بلوکه
3. بیمه
4. وقت ویزا
5. خوابگاه
6. سفر

می‌شوید.

برای اینکه این مراحل را به ترتیب درست جلو ببرید، راهنمای بعد از گرفتن پذیرش دانشگاه آلمان چه کار کنیم؟ را ببینید.

اشتباهات رایج در اپلای کارشناسی ارشد آلمان

• انتخاب Master فقط براساس اسم رشته
• بررسی نکردن Credits و Module Requirements
• نادیده گرفتن Minimum Grade
• اپلای به رشته نامرتبط بدون بررسی Eligibility
• استفاده از یک Motivation Letter برای تمام دانشگاه‌ها
• جا انداختن Deadline
• فرض اینکه همه دانشگاه‌ها از uni-assist استفاده می‌کنند
• اعتماد به Calculatorهای غیررسمی معدل
• تمرکز فقط روی دانشگاه‌های مشهور
• نادیده گرفتن هزینه شهر مقصد
• شروع دیرهنگام زبان
• فرض اینکه پذیرش به معنی تضمین ویزاست

کوییز؛ چقدر برای اپلای Master آلمان آماده هستید؟

جمع‌بندی؛ برای ارشد آلمان از کجا شروع کنیم؟

برای تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان اولین قدم پیدا کردن دانشگاه نیست؛ اولین قدم شناخت دقیق Background خودتان است.

باید بدانید:

• مدرک کارشناسی شما با چه Masterهایی مرتبط است
• معدل شما چه انتخاب‌هایی ایجاد می‌کند
• چه واحدهای تخصصی گذرانده‌اید
• زبان مورد نیاز چیست
• چه دانشگاه‌هایی واقعاً با پروفایل شما هم‌خوانی دارند

بعد از آن می‌توانید Application List بسازید و روش اپلای هر دانشگاه را مشخص کنید.

اگر از همان ابتدا دانشگاه‌هایی را انتخاب کنید که Academic Requirements آن‌ها با سابقه شما سازگار است، احتمال هدر رفتن زمان و هزینه بسیار کمتر می‌شود.

اگر درباره معدل خود مطمئن نیستید، راهنمای معدل لازم برای تحصیل در آلمان را بخوانید.

اگر چند سال از کارشناسی شما گذشته، مقاله گپ تحصیلی برای آلمان را ببینید.

و برای دیدن مسیر کامل مهاجرت دانشجویی، به راهنمای مهاجرت تحصیلی به آلمان برگردید.

سؤالات متداول درباره کارشناسی ارشد در آلمان